Bài 1:
C�C KH�I NI?M V? C�C THU?T NG? TRONG GI?M NH? R?I RO THIấN TAI D?A V�O C?NG D?NG
Hi?m h?a v� th?m h?a
Thiờn tai
R?i ro thiờn tai
Kh? nang ?ng phú
Tỡnh tr?ng d? b? t?n thuong
Hiểm họa: là bất kỳ sự kiện, hiện tượng có thể gây ra thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, tài sản cá nhân và gây tổn thất về kinh tế xã hội và tàn phá môi trường.
VÝ dô : b·o, lôt, ch¸y ... lạm dụng hoá chất, mìn, ô nhiễm hoá chất độc hại.
Thảm họa: là hiểm họa xảy ra làm gián đoạn nghiêm trọng các hoạt động kinh tế xã hội của một cộng đồng dân cư, gây ra những tổn thất về tính mạng, tài sản, môi trường và điều kiện sống mà cộng đồng đó không đủ khả năng chống đỡ.
VÝ dô : Trong lò lôt nhiÒu ng­êi chÕt ®uèi vµ bÞ th­¬ng, nhµ cöa, tµi s¶n vµ gia sóc bÞ cuèn tr«i...
Hiểm họa
Thảm họa
• Sóng thần là một loại hiểm hoạ

• Người dân ở đảo Hawaii, một hòn đảo ở Thái Bình Dương,có kế hoạch tốt để phòng ngừa thiệt hại bởi sóng thần. Khisóng thần xảy ra tại đây, nhà cửa và các công trình xây dựngkhông bị thiệt hại, và cũng không có ai bị chết. Trong trường hợp này, sóng thần ở đây không phải là một thảm hoạ

• Khi sóng thần xảy ra ở Indonesia, nơi mà người dân không có kế hoạch phòng tránh, do vậy khi sóng thần xảy ra, đã có rất nhiều thiệt hại đối với con người và tài sản ở đây vì nó vượt quá khả năng ứng phó của cộng đồng. Trong trườnghợp này, sóng thần ở Indonesia là thảm hoạ.
Nêu một số hiểm họa và thảm họa ở nước ta và địa phương em?
Hiểm họa sạt lở đất
Thảm họa lũ lụt


Thiên tai: do các hiểm họa tự nhiên gây ra.
Rủi ro thiên tai: là nguy cơ tiềm ẩn do thiên tai gây ra về người và tài sản, môi trường sống, các hoạt động kinh tế xã hội tại một cộng đồng trong một khoảng thời gian nhất định.

Khả năng ứng phó : Là nguồn lực, kiến thức, kỹ năng và sức khỏe của cá nhân, hộ gia đình, cộng đồng, tố chức xã hội trong giảm nhẹ rủi ro thiên tai.
VD: Những người giàu kinh nghiệm và nắm được những thông tin về các hiểm hoạ và thảm hoạ kể cả trong quá khứ, có thể ít bị tổn thương hơn. Ví dụ, tại miền Nam Thái Lan, người dân tộc Moken đã truyền từ đời này sang đời khác những kinh nghiệm về dấu hiệu cảnh báo khi sóng thần đang tới


Thiên tai: do các hiểm họa tự nhiên gây ra.
Rủi ro thiên tai: là nguy cơ tiềm ẩn do thiên tai gây ra về người và tài sản, môi trường sống, các hoạt động kinh tế xã hội tại một cộng đồng trong một khoảng thời gian nhất định.

Khả năng ứng phó : Là nguồn lực, kiến thức, kỹ năng và sức khỏe của cá nhân, hộ gia đình, cộng đồng, tố chức xã hội trong giảm nhẹ rủi ro thiên tai.
Tình trạng dễ bị tổn thương: Là những đặc điểm của một cộng đồng, hệ thống hoặc tài sản khiến cho cộng đồng, hệ thống tài sản đó dễ bị ảnh hưởng bởi các tác động bất lợi từ hiểm họa tự nhiên.
VD: nhà tạm bợ, đất canh tác ở sườn núi, ….thiếu lương thực, thiếu dịch vụ cơ bản như: giáo dục, nước sinh hoạt, thông tin liên lạc
Đối với HS: không được đi học, không được hướng dẫn kiến thức về thiên tai, không biết bơi, cha mẹ ly hôn, nhà nghèo, ở trong khu vực hay xảy ra các loại hình thiên tai, nhà ở tạm bợ, ở sườn núi dễ bị sạt lỡ
Ai dễ bị tổn thương?
Người già có thể do sức khoẻ không tốt và thể chất
yếu, họ thường hay lo sợ và không muốn rời khỏi căn nhà của mình dù bất cứ điều gì xảy ra. Có thể họ không có đủ thông tin. Mặt khác, người già thường không muốn mình bị coi là gánh nặng của con cháu nên nhiều khi họ không dễ dàng chấp nhận sự giúp đỡ của các em nhỏ.
Trẻ nhỏ chưa có các kỹ năng thể chất và phối hợp của người già. Sự tò mò có thể khiến các em gặp nguy hiểm. Các em còn quá nhỏ để biết cách đặt ra các ưu tiên, các em không có kiến thức và thông tin như người lớn. Khả năng kiềm chế cảm xúc của các em còn hạn chế có thể dẫn tới những chấn thương về tâm lý nghiêm trọng do những tình huống rất khốn khó gây ra.
Thanh thiếu niên có khả năng kiềm chế cảm xúc kém
hơn người lớn tuổi. Họ rất dễ mất bình tĩnh và dễ bị bạn bè lôi kéo theo những cách tiêu cực. Nhóm này có thể có tính tò mò và thích áp dụng những điều mới khám phá. Các em nữ có thể chịu rủi ro do bị quấy rối tình dục hoặc bị tấn công trong tình trạng hỗn loạn của hiểm
hoạ thiên nhiên. Các em có thể dằn vặt nếu mình không thể giúp đỡ các thành viên khác trong gia đình.
Phụ nữ có thể bảo vệ, chăm sóc con cái và gia đình họ (kể cả đồ đạc và tài sản) hơn cả chính bản thân họ. Về thể chất, phụ nữ có thể không khoẻ như nam giới và họ có thể không được tiếp cận đầy đủ thông tin. Nhận thức văn hoá của họ về bản thân và vai trò của mình trong xã hội có thể dẫn họ tới những rủi ro.
Những nhóm yếm thế có thể bao gồm người khuyết tật, trẻ đường phố, người ăn xin, lao động di cư, người bị trục xuất,dân tộc thiểu số. Họ thiếu thông tin và trình độ, đồng thời rất khó cócơ hội được tiếp cận với các dịch vụ xã hội. Họ có thể ở trong tìnhtrạng bất hợp pháp (ví dụ, họ là những lao động nhập cư không được thừa nhận). Họ có thể bị phân biệt đối xử - điều này gây ra những bất an trong cuộc sống của họ.
Mối liên hệ giữa rủi ro, hiểm họa, tình trạng dễ bị tổn thương và khả năng ứng phó:
Rủi ro hiểm họa = Hiểm họa x
Tình trạng dễ bị tổn thương
Khả năng ứng phó
Nêu những việc làm của con người làm tăng thêm hiểm họa và thảm họa ?
Đốt và chặt phá rừng phòng hộ
Những việc làm tăng thêm hiểm họa và thảm họa:
Dân số tăng nhanh dẫn đến tăng các nhu cầu về về cuộc sống tăng.
Chặt phá rừng và không trồng lại cây mới.
Đốt rừng làm nương, rẫy.
Phá hủy các lớp san hô dưới biển để làm vật kiệu xây dựng, lấy chỗ nuôi trồng thủy sản hay bán cho khách du lịch.
Đánh cá bằng chất nổ hoặc điện.
- Xây dựng nhà máy không an toàn và không chú ý đến việc xử lí chất thải.
Để phòng ngừa hiểm họa và giảm bớt thiệt hại do thảm họa gây ra. Con người cần phải làm gì ?
Trồng rừng ngập mặn ven biển để bảo vệ đê và chắn sóng
Trồng cây và bảo vệ rừng đầu nguồn để ngăn ngừa lũ quét và sạt lở đất.
Thực hiện tốt kế hoạch hóa gia đình.
Cùng quan tâm, phát hiện các hư hỏng của đê điều, đập hoặc hồ chứa nước và báo ngay cho chính quyền địa phương.
Tránh xây nhà ở vùng hay có hiểm họa xảy ra.
Thực hiện các quy định về khai thác thủy sản. Không đánh bắt tôm cá vào mùa sinh sản.
Xây dựng nhà máy theo đúng các quy định về sức khỏe, an toàn , bao gồm cả xử lí tốt chất thải và bảo vệ môi trường.
Em hãy phân biệt hiểm họa và thảm họa?
Câu 1.
Câu 2: Đâu là thảm họa, hiểm họa?

- Nhiều người bị chết.
Bão gây nên mưa to gió lớn.
Nhà cửa bị nước lũ cuốn trôi.

- Sấm sét.
Một đám cháy lớn gần nhà cửa.
Một khối đá to nằm chênh vênh trên đỉnh núi sát con đường mọi người thường qua lại.
Câu 3.
Hiểm họa có trở thành thảm họa không?
Câu 4:
AI DỄ BỊ TỔN THƯƠNG?